BIP
Nasz patron


Gen. broni Stanisław Maczek (1892 - 1994)

________________________________________________

 

Urodził się 31 marca 1892 roku w Szczercu pod Lwowem. Na Uniwersytecie Lwowskim ukończył Wydziały Filozofii i Filologii Polskiej. W czasie I wojny światowej walczył na froncie włoskim wraz z armią austriacką, a następnie w jednostkach strzelców alpejskich. Po kapitulacji państw centralnych 11 listopada 1918 zdezerterował i przedostał się do Krosna, gdzie już 14 listopada wstąpił do Wojska Polskiego.

 

Początkowo dowodził batalionem krośnieńskim przeznaczonym do odsieczy oblężonego Lwowa. Kiedy jednak uderzenie polskie załamało się, jednostka przeszła do walk pozycyjnych. W kwietniu 1919 r. został dowódcą tzw. lotnej kompanii w 4 Dywizji Piechoty, która została stworzona na wzór niemieckich batalionów szturmowych: posiadała zwiększoną ilość środków transportowych i ogniowych.

 

Kompania ta zasłużyła się w wiosennej ofensywie w walkach o Drohobycz, Stryj, Stanisławów i Buczacz. Następnie służył w 26 pułku piechoty we Lwowie, ukończył studia uzupełniające w Wyższej Szkole Wojennej. Po odbyciu stażu na stanowisku zastępcy dowódcy 76 pułku piechoty otrzymał przydział na stanowisko dowódcy 81 pułku strzelców grodzieńskich, które pełnił w latach 1929-1935. Następnie przez trzy lata pełnił funkcję dowódcy Piechoty Dywizyjnej 7 Dywizji Piechoty stacjonowanej w Częstochowie.

 

W 1938 roku płk Maczek objął stanowisko Dowódcy 10 Brygady Kawalerii Zmotoryzowanej. W kampanii wrześniowej1939 roku płk Maczek wraz ze swoją Brygadą wziął udział w walkach odwrotowych i działaniach opóźniających na rzecz Armii Kraków i Armii Karpaty.

 

15 września 1939 otrzymał awans do stopnia generała brygady. W bitwie pod Jordanowem, Węgierską Górą, Łańcutem i Rzeszowem zadał niemieckiemu XXIII Korpusowi Pancernemu ciężkie straty. W tym czasie walczył po raz kolejny w obronie Lwowa. 19 września, po agresji Związku Radzieckiego zmuszony był jednak wraz z całą jednostką przekroczyć granicę Węgier w rejonie Przełęczy Tatarskiej.

 

21 października 1939 Maczek przedostał się do Francji. Tam otrzymał przydział na dowódcę ośrodka wojskowego w Coetquidan. Z powodu trudności czynionych przez władze francuskie nie udało mu się w pełni utworzyć planowanej dywizji pancernej. Faktycznie z całej dywizji do maja 1940 udało się uformować niecałą brygadę. Po agresji niemieckiej w czerwcu 1940, Maczek na czele odtworzonej 10 Brygady Kawalerii Zmotoryzowanej (10éme Brigade de cavalerie motorisée) wyruszył na front w Szampanii. Tam, wraz z elementami Brygady, walczył m.in. w walkach odwrotowych francuskiej 20 Dywizji Pieszej pod Champaubert-Mongivroux i wraz z elementami 59 Dywizji Pieszej w rejonie bagien St. Gond.

 

Na skutek niewykonalnego rozkazu dowództwa o zajęciu Montbard i mostów na Kanale Burgundzkim, resztki brygady Maczka zostały odcięte. Generał wydał rozkaz o zniszczeniu sprzętu i przebił się wraz z pół tysiącem swych żołnierzy do Marsylii. Stamtąd w przebraniu przez Tunis, Maroko, Portugalię i Gibraltar dotarł do Szkocji. W Londynie, w październiku 1940,Maczek otrzymał order Virtuti Militari za męstwo w walkach we Francji oraz przydział na stanowisku dowódcy 2 Brygady Strzelców, do tego czasu dowodzonej przez gen. Rudolfa Dreszera.

 

Brygadę Strzelców przekształcono z powrotem w 10 Brygadę Kawalerii Pancernej, a w lutym 1942 w 1 Dywizję Pancerną. 1 sierpnia 1944 dywizja wylądowała w Normandii w pobliżu Caen. W składzie 2 Korpusu Kanadyjskiego, gen. Maczek dowodził swą dywizją w zwycięskiej bitwie pod Falaise. W ciągłych walkach z Wehrmachtem, gen. Maczek prowadził dywizję w kierunku Belgii i Holandii. Wyzwolił m.in. Ypres, Gandawę i Passchendale.

 

Dzięki znakomitemu manewrowi oskrzydlającemu, po ciężkich walkach Maczkowi udaje się wyzwolić Bredę bez strat wśród ludności cywilnej. W dniu 6 maja 1945 dywizja dotarła do bazy Kriegsmarine w Wilhelmshaven, gdzie generał przyjął kapitulację dowództwa twierdzy, bazy Kriegsmarine, floty "Ostfrisland", dziesięciu dywizji piechoty i ośmiu pułków piechoty i artylerii.

 

1 czerwca 1945 został awansowany do stopnia generała dywizji. Po wojnie Stanisław Maczek pozostał na emigracji w Edynburgu w Wielkiej Brytanii.

 

Pozbawiony obywatelstwa polskiego i świadczeń przysługujących żołnierzom alianckim, rozpoczął pracę jako barman w jednym z edynburskich hoteli. Na wniosek ponad 40.000 mieszkańców Bredy generałowi przyznano honorowe obywatelstwo Holandii. 11 listopada 1990 został awansowany do stopnia generała broni.

 

Zmarł 11 grudnia 1994 w Edynburgu, w wieku 103 lat. Pochowany na cmentarzu żołnierzy polskich w Bredzie.

 

      Autorem portetu jest
Adam Bunsch

 

 

 

Odznaczenia:

- Krzyż Kawalerski Virtuti Militari III klasy
- Krzyż Złoty Virtuti Militari IV klasy
- Order Orła Białego
- Medaille Commemorative Francaise de la Guerre 1939-1945
- Grand Officier de l'Ordre de la Couronne avec palme (Belgia)
- Croix de Guerre 1940 avec palme (Francja)
- Komandoria Orderu Łaźni (Order of the Bath Commander)
- Distinguished Service Order
- Komandoria Legii Honorowej (Legion d'Honneur)
- Croix du Guerre z palmami (Francja)
- Order van Oranje Nassau III klasy (Holandia)

 

Awanse:

 

Armia austriacka
- podporucznik (1916)
- porucznik (1918)

 

Wojsko Polskie
- kapitan(1919)
- major (1921)
- podpułkownik (1924)
- pułkownik (1931)
- generał brygady (1939)
- generał dywizji (1 czerwiec 1945)
- generał broni (10 listopad 1990)

 

 

 

Nadanie imienia nastąpiło w dniu 05 sierpnia 2000 roku w obecności syna generała Maczka - Andrzeja.

 

 

Odsłonięcia pamiątkowe tablicy patrona dokonał Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego gen. dyw. Adam Rębacz.

 

 

 

Tekst opracowany na podstawie "Wikipedia - Wolna Encyklopedia"
gen. broni Stanisław Maczek

 

 

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych
Jesteś: 8034152 gościem na naszej stronie